
HAMPIRUSQAYKI
Huk mamachas suqta wawayuqña kasqa, postapis nisqa hampiq: «suqtaña wawayki hampirusqayki mana wawayki kananpaq, qullqipaqchu mana qullqipachchu munanki», tapusqa mamallataqa; chaysi mana qullqipaq nisqa, hampiqsi nin: «chay runaykipa mañan hapitinqa witirparichinki». Yaqa suqta killamantas kutin postaman, wiksayuq. Hampiqsi nin: «iman karamun mamay kaywanqa qanchisña kanqa». ¿Imanaptin papay? niwarankin riki, qusaypa mañan hapiptin witichinaypaq, chaymi mañan hapiruptin ñuqa ñawinta qawarqani anqas hinataraq tiqraykukun qusaypa, ñuqapañataq tutayarparin chaymi musuqmanta wiksayuq karparini.
YACHACHIQMANTA
Huk yachachiqtas wikapayta munasqaku uquchumanta, ñisutan warmakunata watisqa; chaysi llaqta chakataytaña munasqaku. Mamakuchas nin: «ñuqa rimaykamusaq, qayna punchaw tuta kay yachachiqpa wasinta rirani, chaypin warmichataqa yachaykachichkasqa qaqaqaqa».
SUPI LLASANCHU
Maqtikuchas nisqa mamitanta: «¿mamay, mamay supi llasanchu?». Imayna llasanqa qanra. Mamay, mamay, akarparikunin.
TAYTAY MANAN KAWINMANCHU
Taytay, kanan qusay wañurukun ¿pin kanan ruranqa tukuy rurayta?, chaysi compadreqa nin: «ñuqachiki comadre, makiywan, chakiywan rurasaq». Ñas chawpitutatinsi comadreqa nin: «kawinmanchu ñuqanchikpiqa». Ñas musuqmanta waqaykusqa mamallaqa. Chaysi compadren nisqa. «mamay kaypi kachkani. «Chaysi mullkipayayta qallarin; hinatinsi puñunanman apaykusqa; qarillaqa llankayta qallariykun; musuqmantas comadreqa nin: «kawinmanchu». Mamay chayqaya kawirachini riki wayawayachataraq.
PICHQA SUPICHA
Huk maqtas apisqa pasñata, llankaykuchkaptin, pasñas supiykukusqa, maqtañataq nin: ¡a! karaqu supirachini, chaymantas pasñaqa pichqa kutikama supirparisqa, chay punchawmantas maqtaqa turyasqa: pasña pichqa kutikama supichirqayki, pasñañataq allinta yuyaypakuspa kutichin, qanqa iskay kutillatam supirachiwanki, kimsaqa ñuqapa partiymantam karqa.
PICHIKUCHAYKIPA QARACHAN
Huk runas risqa punaman, purichkaspansi rikurparisqa huk pasñata; hinaspas hapirparisqa. Chaymantas condonchanta churakun pacha watinanpaq; tukuruspansi runaqa hatarinpacha, hinaspas ripun pacha. Pasñas qaparin pacha: ¡yaw misti, yaw misti, pichikuchaykipa qarachan qiparparisqa, kay apakuy!.
SAPATUTA
Wallpas pullituta nin qipanpi: «sapatuta munani, sapatuta munani, tara, tara, tara» Pullituñataq nin: ñuqañataq sapatutan rurani, munankichu ruranayta».
YAKUCHAÑACHU
Huk warmis qusanta tapukun: «chisi tuta anchata chiriramun, chisi tuta anchata pararamun, ¡kananri! ¿ pararamunqachu? ¿Icha manachu tayta Jacinto?, ¡Mamitay! ¿Yaku yakuchañachu kachkan?. Chaytachu tapukuyki yaw paqla machu.
SUQUNAYKI
Huk machuchas pasñanwan puriq risqaku, chaysi yuyaqtaqa apanqura kachurusqa, hinaptinsi, huk hampiq nisqa pasñata: «suqunaykin machupa laninta mana wañunampaq».
PUKA CHAKICHA
Huk china atuqsi tapukusqa wachwata ¿imaynampin wawachaykikunapa suma sumaq puka chakichayuq?. Tanta hornoman winaruy. Kasunsi atuq wachwata, chaysi qawaykunampaq, uña atuqchakunaqa yana killimsa karparisqa. Atuqsi llakimanta waqaykusqa.
SUPIPAKUQ
Huk punchawsi mama Asunta warmanta nisqa: «warma, tiyayki Juliapata riruy qupuwananmi karqa, chayta mañaramunki». Warmañataq raskillaña siqaykusqa, chayaruspañataq, qayaykachakusqa: «¡tiyay Julia! Chaysi huk uña warma lluksirpamusqa, ninsi: ¡imata!. Warma ¿mamaykiri?. Manam kaypichu. ¿Taytaykiri? Akakuqmi pasan. ¿Kutiramunqañachu imaynaraq? Kutiramunqañacha, supipakustinñan richkarqa.
QILLAMANTA
Huk warmis kaska qillachallaña, sapapunchawsi arroz, fideos chayllataña yanukusqapas; wasintapas purinachallantaña pichakusqapas, qusansi nisqa: «yaw mamay, tukuy kawsaymi kachkan yanukunaykipaqa riki». Warminsi nin: uq.» Qillachallaña riki, puñunkus. Warmiy qalakuyá, chay qarikayniyta churamusaq. Warmis nin: «uq, waqtachallantañayá churachaykuy taytay».



